لکه‌ها‌ی قهوه‌ای که به آن‌ها لکه‌های پیری نیز گفته می‌شود، ارتباطی با فرایند پیری ندارند. آن‌ها لکه‌هایی به رنگ قهوه‌ای تیره بر روی پوست هستند که ابتدا در صورت ظاهر شده و به تدریج روی پوست سایر نقاط بدن به وجود می‌آیند. این لکه‌ها اگرچه ضرری برای سلامتی ندارند، اما روی ظاهر شخص تأثیر منفی گذاشته و باعث می‌شوند که شخص در مقابل اطرافیان خود احساس حقارت کند. در کلینیک ما چندین روش برای درمان لکه های قهوه ای صورت، مانند میکرودرم‌ابریژن، لیزر و غیره ارائه می‌شود که به شما در درمان این لکه ها کمک می‌کند.

علل ایجاد لکه‌های قهوه‌ای بر روی پوست

---

دلیل اصلی ایجاد لکه های قهوه ای روی پوست ، سال‌ها قرار گرفتن در معرض اشعه فرابنفش آفتاب است. استفاده از لامپ‌ها و تخت‌های برنزه کننده موجود در بازار نیز می‌تواند در بروز لکه قهوه ای روی پوست نقش داشته باشد.

رنگدانه‌های موجود در لایه‌ بالایی پوست (اپیدرم) که به پوست رنگی طبیعی می‌دهند ملانین نام دارند. پوست در مقابل تابش اشعه فرابنفش تولید ملانین خود را شتاب می‌دهند تا با برنزه کردن لایه‌ بالایی از لایه‌های عمقی‌تر خود در مقابل پرتوهای فرابنفش محافظت کند.

در ناحیه‌هایی از پوست که سال‌ها به طور مکرر و طولانی در معرض خورشید قرار می‌گیرند، لک صورت زمانی شکل می‌گیرند که ملانین انباشته شده یا به مقدار بسیار زیادی در یک نقطه تولید شود.

انواع لکه‌های قهوه‌ای

---

لکه‌های قهوه‌ای، بر اساس خصوصیات، محل بروز و علت زمینه‌ای به 3 دسته اصلی تقسیم می‌شوند که عبارتند از:

ملاسما یا کلوآسما: این لکه‌های قهوه‌ای شکل منظمی نداشته و معمولاً روی گونه‌ها، پیشانی و گیجگاه بروز می‌کنند؛ آن‌ها عموماً ناشی از عوامل وراثتی یا تغییرات هورمونی ناشی از بارداری یا یائسگی هستند.

لکه‌های پیری یا لکه‌های کبدی: این‌ها لکه‌های تیره کوچکی هستند که عموماً روی صورت، ساعد دست‌ها و پشت دست‌های افراد مسنی بروز می‌کنند که به مدت طولانی در معرض نور خورشید بوده‌اند.

هیپرپیگمانتاسیون ناشی از التهاب: این نوع هیپرپیگمانتاسیون معمولاً پس از هرگونه آسیب وارده به پوست به وجود می‌آید. شایع‌ترین علل بروز هیپرپیگمانتاسیون ناشی از التهاب عبارتند از آکنه، جراحی لیزری، راش‌ها و تحریک فیزیکی سلول‌های ملانین در طول الکترولیز و وکس کردن پا.

درمان

---

برای روشن‌تر کردن هیپرپیگمانتاسیون‌ها چندین روش وجود دارد که استفاده از هر یک به نوع لکه‌های قهوه‌ای بستگی دارد. معمول‌ترین گزینه‌های درمانی برای روشن کردن لکه‌های قهوه‌ای یا هیپرپیگمانتاسیون‌ها عبارتند از:

• داروها: کرم‌های سفید کننده تجویزی (هیدروکینون) که به تنهایی یا همراه با رتینوئیدها (ترتینوئین) و یک استروئید ملایم استفاده می‌شوند در طول چند ماه لکه‌ها را به تدریج محو می‌کنند. اگر تحت درما‌ن‌های دارویی هستید، توصیه می‌کنیم از یک کرم ضدآفتاب طیف گسترده با فاکتور محافظت در برابر آفتاب (SPF) دست کم 30 استفاده کنید. این درمان‌ها موقتاً باعث خارش، قرمزی، سوزش یا خشکی می‌شوند.
• لیزر درمانی: این روش، مؤثرترین درمان برای بیمارانی با پوست روشن‌تر است. در اینجا با استفاده از پرتوهای لیزر، و بدون تأثیر منفی بر سطح پوست، سلول‌های تولید کننده ملانین موجود در زیر پوست نابود می‌شوند. با این روش می‌توان لکه‌های قهوه‌ای، کک مک و خال‌ها را برداشت.
• کرایوتراپی (سرما درمانی): در این تکنیک روشن کردن لکه‌های قهوه‌ای از طریق منجمدسازی با استفاده از یک عامل منجمد کننده مانند نیتروژن مایع انجام می‌شود. ناحیه مورد نظر با عامل منجمد کننده پوشانده می‌شود که این باعث مرگ لایه رویی پوست می‌شود و ظرف 1 تا 2 هفته این لایه کنده شده و یک لایه جدید بدون لکه جای آن را می‌گیرد. از این تکنیک معمولاً برای رفع لکه‌های قهوه‌ای و کک مک‌ها استفاده می‌شود. کرایوتراپی می‌تواند دردناک بوده و باعث ایجاد اسکار می‌شود.
• لایه‌برداری شیمیایی: در این روش از محلول‌های شیمیایی مانند گلیکولیک اسید و تری‌کلرواستیک اسید برای برداشتن لایه‌های بیرونی پوست و بهبود بدرنگی‌هایی مانند لکه‌های قهوه‌ای، کک مک‌ها و خال‌ها استفاده می‌شود؛ رفع لکه های پوست با لایه برداری شیمیایی ظرف چند هفته جواب می‌دهد.
• میکرودرم‌ابریژن: این یک درمان جامع، غیرجراحی، بی‌خطر و مؤثر برای رفع لکه های پوست است. در اینجا پوست عملاً با یک سری میکروکریستال ساییده و لایه‌برداری می‌شود؛ این میکروکریستال‌ها بعداً همراه با سلول‌های تیره، بدرنگ و مرده پوست از طریق مکش تخلیه می‌شوند. در این تکنیک با یک سایش ملایم و آرام، نتیجه رضایت‌بخش و مؤثری فراهم می‌شود. در اینجا، بیمار ناراحتی بسیار کمی را تجربه کرده و می‌تواند بدون هیچگونه استراحتی بعد از درمان فعالیت‌های عادی‌اش را از بگیرد.
• کرم‌های سفیدکننده پوست: این نوع کرم‌ها حاوی ترکیباتی مانند هیدروکینون، کوجیک اسید، رتینول و آزلائیک اسید هستند که می‌توانند پیگمانتاسیون پوست را کاهش دهند.‌ این کرم‌ها را می‌توان، بسته به شدت عارضه و نتیجه مورد انتظار، به صورت بدون نسخه یا با تجویز پزشک تهیه کرد.

چگونه می‌توان بهبودی به دست آمده را حفظ کرد؟

---

همیشه نمی‌توانید از بروز لکه‌های قهوه‌ای جلوگیری کنید. با این حال، می‌توانید با انجام موارد زیر احتمال دچار شدن به آن‌ها را کاهش دهید:

• بین ساعت‌های 10 صبح تا 3 بعد از ظهر که آفتاب در شدیدترین حالت خود قرار دارد، از رفتن زیر آفتاب خودداری کنید.
• هر روز از کرم ضدآفتاب استفاده کنید. فاکتور محافظت در برابر آفتاب کرم ضدآفتاب می‌بایست دست کم 15 بوده و بتواند از پوست هم در برابر UVA و هم در برابر UVB محافظت کند.
• کرم ضدآفتاب را دست کم 30 دقیقه قبل از قرار گرفتن در معرض آفتاب استفاده کرده و مصرف آن را هر دو ساعت یک بار تکرار کنید و در صورت شنا کردن یا تعریق فواصل استفاده از آن را کمتر کنید.
• از البسه و وسایل محافظ مانند کلاه، شلوار و پیراهن‌های آستین بلند استفاده کنید. این اقلام از پوستتان در برابر اشعه فرابنفش محافظت خواهند کرد. برای اینکه پوستتان به بهترین شکل محافظت شود، از لباس‌های ضد اشعه فرابنفش با فاکتور محافظت در برابر اشعه فرابنفش (UPF) معادل 40 یا 50 استفاده کنید.