جوش‌های سرسیاه نوعی آکنه هستند که یک بیماری شایع پوستی است و شامل ضایعاتی به نام جوشدانه، لکه، جوش چرکی یا دانه‌های سرسیاه می‌باشد. جوش‌های سرسیاه نوع خاصی از ضایعات تیره آکنه هستند که به این دلیل به این نام شناخته می‌شوند که حاوی ملانین اکسیده که رنگدانه‌ی تولید شده توسط سلول‌های پوستی به نام ملانوسیت است، می‌باشد.

جوش‌های سرسیاه چه هستند؟

---

جوش‌های سرسیاه یکی از علائم آکنه می‌باشند که یک بیماری پوستی است که در آن منافذ پوست مسدود می‌شوند. منافذ پوست از نظر فیزیولوژیکی تحت عنوان واحدهای پیلوسباسه شناخته می‌شوند، فولیکول‌های مو و غدد چربی همراه با آنها که ماده‌ی روغنی سبوم را ترشح می‌کنند.

سبوم (چربی طبیعی پوست) نقش محافظتی را در پوست دارد که به حفظ انعطاف‌پذیری و رطوبت آن کمک می‌کند. با این حال با تولید بیش از حد سبوم ‌منافذ پوست در اثر تجمع سلول‌های اپیدرم که از پوست خارج می‌شوند، مسدود می‌گردند. این انسدادها تحت عنوان کومدون (جوش زیرپوستی) شناخته می‌شوند و کومدون‌های سرسیاه نیز کومدون‌های باز نام دارند؛ کومدون‌های سرسفید (جوش‌های چرکی) کومدون‌های بسته نامیده می‌شوند. جوش‌های سرسیاه در برابر هوا باز هستند و به این دلیل سیاه می‌شوند که سبوم اکسیده می‌شود در حالی که جوش‌های سرسفید در معرض هوا نمی‌باشند.

علائم جوش‌های سرسیاه

---

جوش‌های سرسیاه به دلیل رنگ تیره‌شان به راحتی روی بینی، پیشانی یا دیگر بخش‌های پوست قابل تشخیص می‌باشند. این جوش‌ها کمی برآمده هستند هر چند دردناک نیستند زیرا مانند جوشدانه‌ها ملتهب نمی‌باشند. جوشدانه‌ها زمانی شکل می‌گیرند که باکتری‌ها به انسداد ایجاد شده در فولیکول مو حمله کرده و موجب قرمزی و التهاب می‌گردند.

دلایل بروز جوش‌های سرسیاه

---

تولید بیش از حد سبوم در فولیکول‌های مو می‌تواند منجر به ایجاد جوش‌های سرسیاه گردد. نحوه‌ی شکل‌گیری جوش‌های سرسیاه کاملاً مشخص می‌باشد. منافذ پوست در اثر فرایند‌های زیر مسدود می‌شوند:

• غدد چربی بیش از حد سبوم تولید می‌کنند (رشد بیش از حد سلول پوستی نیز ممکن است عامل تاثیرگذاری باشد).
• سبوم‌های اضافه همراه با سلول‌های مرده‌ی پوست در کنار هم تجمع پیدا کرده و فولیکول مو را مسدود می‌کنند.
• کومدون باز این انسداد سبوم را در معرض هوا قرار داده و منجر به اکسیده شدن ماده روغنی و مومی‌شکل می‌گردد و رنگ آن سیاه می‌شود.

همانطور که در بالا ذکر شد، جوش سرسیاه در اثر ترشح غیر عادی سبوم ایجاد می‌شود و اغلب همزمان با رشد بیش از حد سلول‌های پوست رخ می‌دهد و منجر به انسداد منافذ پوست می‌گردد. با اینکه این فرایند قابل درک است، اما دلیل تولید بیش از حد سبوم کمتر مشخص می‌باشد.

درمان جوش‌های سرسیاه

---

درمان با داروهای بدون نسخه

بسیاری از داروهای آکنه بدون نسخه در دسترس می‌باشند. این داروها به صورت کرم، ژل و پد وجود دارند و بصورت مستقیم بر روی پوست استفاده می‌شوند. این داروها حاوی موادی مانند اسید سالیسیلیک، بنزوئیل پراکسید و رزورسینول می‌باشند. این داروها با کشتن باکتری‌ها، خشک کردن روغن اضافه و مجبور کردن پوست به خروج سلول‌های مرده عمل می‌کنند.

درمان با داروهای تجویزی

اگر درمان با داروهای بدون نسخه موجب بهبود آکنه نشود، ممکن است پزشک داروهای نسخه‌ای قوی‌تری را تجویز کند. داروهای حاوی ویتامین آ مانند ترتینوئین، تازاروتین و آداپالن از انسداد فولیکول‌های مو جلوگیری کرده و تعویض سلول‌های پوست را تسریع می‌بخشند. این داروها بصورت مستقیم بر روی پوست استفاده می‌شوند. ممکن است پزشک نوع دیگری از داروهای موضعی حاوی بنزوئیل پراکسید و آنتی‌بیوتیک‌ها را نیز تجویز کند. این نوع دارو بویژه در صورت داشتن جوشدانه‌ها یا جوش‌های زیر پوستی در کنار جوش‌های سرسیاه موثر خواهد بود.

برداشتن جوش با دست

متخصصین پوست از یک وسیله‌ی مخصوص به نامextractor  حلقه‌ای مدور، عامل مسدودکننده‌ی جوش سرسیاه را جدا می‌کند. پس از ایجاد یک بازشدگی کوچک در محل انسداد، پزشک با اعمال فشار با این دستگاه جوش را از بین می‌برد.

میکرودرم‌ابریژن

در حین میکرودرم‌ابریژن از یک وسیله‌ی مخصوص استفاده می‌شود که دارای سطحی زبر جهت تراشیدن لایه‌ی بالایی پوست می‌باشد. این عمل لخته‌هایی که جوش‌های سرسیاه را بوجود آورده‌اند از بین می‌برد.

لیزر و نور درمانی

در لیزر و نور درمانی از پرتوهای بسیار کوچک نور شدید برای کاهش تولید روغن یا کشتن باکتری‌ها استفاده می‌شود. پرتوهای لیزر و نور به زیر سطح پوست رسیده و بدون آسیب رساندن به لایه‌های بالایی پوست، جوش‌های سرسیاه و آکنه را از بین می‌برند.

درمان‌های خانگی و انواع ماسک برای جوش سر سیاه

• استفاده از عسل و دارچین

عسل آنتی‌بیوتیکی طبیعی است و کثیفی‌ها را از منافذ باز پوست بیرون می‌کشد. یک قاشق غذاخوری عسل و نصف قاشق چای‌خوری دارچین را ترکیب کنید و با استفاده از انگشتان آن را بر روی پوست خشک خود بمالید. این عمل را با حرکت دایره‌ای و به مدت سه دقیقه انجام دهید و سپس با آب گرم بشویید. پیش از استفاده از این ماسک باید دست‌ها کاملاً با آب تمیز شده باشند.

• ماسک سفیده تخم‌مرغ

سفیده تخم‌مرغ به بستن منافذ و بیرون کشیده شدن کثیفی‌ها کمک کرده و پوستی صاف و تمیز را بوجود می‌آورد. زرده دو تخم‌مرغ را جدا کنید و آن را بصورت لایه‌ی نازکی بر روی پوست خود بمالید، پس از دو دقیقه سفیده تخم‌مرغ‌ها را به عنوان لایه‌ی دوم استفاده نمایید. سپس ۱۰ تا ۱۵ دقیقه منتظر بمانید تا این ماسک خشک شود بطوری که سفیده تخم‌مرغ بر روی پوست سطحی صاف و نرم ایجاد کند و پوست سفت گردد. در آخر با استفاده از آب گرم صورت خود را بشویید.

• پاک کردن صورت با بلغور جو و ماست

ترکیب اسید لاکتیک موجود در ماست و خاصیت آرام‌بخشی بلغور جو موجب از بین رفتن جوش سرسیاه می‌شود. خمیری متشکل از سه قاشق غذاخوری ماست، دو قاشق غذاخوری جوی سبوس‌دار و چند قطره آب لیمو و روغ زیتون تهیه کنید. با استفاده از انگشتان این مخلوط را بر روی صورت خود بمالید. ده دقیقه منتظر بمانید و سپس صورت خود را با آب گرم بشویید.

• محلول تمیزکننده نمک فرنگی اصل

نمک فرنگی اصل که با ید ترکیب شده باشد یک ترکیب ضد باکتری جهت از بین بردن جوش‌های سرسیاه ایجاد می‌کند. یک قاشق غذاخوری نمک فرنگی اصل را با آب داغ و چند قطره ید ترکیب کنید. منتظر بمانید تا این مخلوط بگیرد و در طول این مدت نیز گاهی آن را تکان دهید تا نمک بطور کامل در آب داغ حل شود. سپس با استفاده از پنبه این محلول را بر روی پوست خود بمالید و اجازه دهید تا بر روی پوست خشک شود. سپس با ملایمت با آب گرم تمیز صورت خود را بشویید.