اصطلاح شکستگی بینی موردی است که زیاد شنیده می‌شود. در بخش فوقانی بینی، یک جفت استخوان وجود دارد که از پیشانی شروع و تا یک سوم بینی امتداد دارد. استخوان‌های بینی در نزدیکی چشم‌ها ضخیم‌تر و به سمت مرکز صورت نازک‌تر می‌شوند. این استخوان‌ها به دلیل موقعیت خاصی که در صورت دارند بیشتر در معرض شکستگی‌ها قرار دارند. طبق مطالعات به عمل آمده دو پنجم شکستگی‌ها مربوط به استخوان بینی است. شکستگی بینی در بین جوانان به دلیل شرکت در ورزش، دعوا کردن و یا افتادن بیشتر مشاهده می‌شود. هر صدمه‌ای که به بینی وارد می‌شود می‌تواند منجر به تغییرات درعملکرد و یا ظاهر بینی شود.

علائم و نشانه های شکستگی بینی چیست؟

---

اولین و قابل ملاحظه‌ترین علائم شکستگی بینی درد و دومین نشانه خونریزی می‌باشد. نشانه‌های دیگر بینی شکسته عبارتند از: جراحات داخل بینی و یا سپتوم بینی شکسته که ممکن است منجر به خونریزی شوند، بروز تورم در داخل یا خارج بینی که ممکن است موجب اختلال و یا انسداد تنفس شود و در نهایت تغییر ظاهر بینی است. در چنین شرایطی استخوان‌های بینی به‌ راحتی قابل حرکت بوده و با لمس صدا می‌دهند. تورم، سیاه و یا کبود شدن اطراف چشم‌ها کاملا طبیعی است.

عوارض اصلی شکستگی بینی چیست؟

---

از عوارض اصلی شکستگی بینی می‌توان به انسداد دائمی بینی و ناهنجاری زیبایی بینی اشاره کرد. شکستن استخوان بینی و یا انحراف غضروف سپتوم منجر به تغییر ظاهر نوک بینی و خارج شدن بینی از مرکز صورت می‌گردد. شکستگی غضروف سپتوم موجب تشکیل حفره در سپتوم و در نهایت کج شدن و تغییرشکل بینی می‌گردد. مایعی که مغز را احاطه کرده و به مایع مغزی نخاعی معروف است در صورت پاره شدن پوشش بالای سینوس‌ها ممکن است نشت کند. این امر می‌تواند باعث از دست دادن و یا کاهش حس در بینی شود. در برخی مواقع، شکستگی بینی با عفونت بینی و یا سینوس‌ها همراه است که ممکن است برای همیشه فرد را درگیر خود کند. از آن‌جایی که استخوان‌های دیگر صورت نیز ممکن است شکسته شوند پزشک باید تمام صدمات وارده به ناحیه سر و گردن را به دقت بررسی نماید. در صورتی که بیمار دارای علائمی نظیر احتمال نشت مایع مغزی نخاعی، هماتوم سپتوم، از دست دادن و یا تغییر در سطح هوشیاری و یا خونریزی شدید باشد مراقبت‌های اورژانسی پزشکی الزامی است.

در صورت شکستگی بینی چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟

---

اگر ظاهر بینی تغییری نکرده و هیچ اختلالی در تنفس به وجود نیاید نیازی به مراجعه به پزشک نیست. اما در صورت مواجه شدن با علائم شکستگی بینی نظیر: از دست دادن سطح هوشیاری، وجود جراحات حاد دیگر، تغییر وضعیت مغز، خونریزی بی‌وقفه، تغییر ظاهر بینی و اختلال در تنفس باید بلافاصله بعد از آسیب به پزشک مراجعه کرد. عارضه هماتوم سپتوم بینی حالت اورژانسی است که موجب تجمع خون و وارد کردن فشار به سپتوم بینی می‌گردد. این امر می‌تواند باعث عفونت و در نهایت تخریب غضروف و ظاهر بینی شود. توصیه می‌شود برای تشخیص و درمان شکستگی بینی به یک متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه کنید. تخشیص شکستگی بینی معمولا از طریق معاینه فیزیکی امکان پذیر بوده و به ندرت به اشعه ایکس نیاز است. نظر پزشکان عمومی این است که ارائه تشخیص پزشکی تخصصی و دقیق نیازمند زمان است (حداقل 2 هفته). البته لازم به ذکر است که انتظار طولانی شاید خیلی به نفع بیمار نباشد. 24 ساعت اول و یا روز 3 یا 4، بعد از رفع تورم، بهترین زمان برای ارزیابی شکستگی بینی است.

چه موقع باید بینی شکسته را ترمیم کرد؟

---

در بسیاری از افراد، استخوان بینی شکست شده معمولا تا 2 هفته اول قابل حرکت و جابه‌جایی می‌باشد. استخوان‌های شکسته بینی گاهی به راحتی به موقعیت اول خود جابه‌جا می‌شوند. این مرحله معمولا از طریق بی‌حسی موضعی و در مطب یا مراکز جراحی سرپایی انجام می‌شود. در صورت عدم پیگیری و درمان شکستگی بینی بعد از مدت طولانی (بیش از 2 هفته) مسلما بیمار نیاز به مراقبت‌های بیشتری خواهد داشت. در چنین شرایط بهبود استخوان بینی ممکن است بیش‌تر از 2 ماه طول بکشد. درمان شکستگی استخوان بینی قبل از بهبود کامل منجر به تغییر شکل بینی شده و در نهایت جراحی سپتوم بینی برای دستیابی به عملکرد صحیح و زیبایی بینی ضرورت خواهد یافت.

ترمیم شکستگی بینی از طریق جراحی بسته

---

این روش نوعی درمان شکستگی استخوان بینی است. از آن‌جایی که در این نوع عمل بینی شکسته بدون ایجاد برش، شکستگی استخوان ترمیم می‌شود از آن به جراحی بسته اشاره می‌شود. این روش عمل شکستگی بینی در بین جراحان به طرق مختلف اجرا می‌شود. هدف از این روش جراحی بینی شکسته این است که به صورت دستی استخوان شکسته بینی را حرکت داده و به موقعیت اصلی خود بازگرداند. فرایند کلی شامل قرار دادن ابزار جراحی مخصوص در داخل بینی و فشار دادن استخوان شکسته بینی و برگرداندن آن به موقعیت اولیه و اصلی خود است. ترمیم شکستگی استخوان بینی از این طریق چند دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد و ممکن است در اتاق عمل و تحت بیهوشی و بدون احساس درد انجام شود. البته این روش در داخل مطب و با قرار دادن پنبه آغشته به داروی بی‌حسی موضعی خفیف به داخل بینی و یا تزریق داروی بی حسی موضعی نیز انجام می شود. پانسمان گچی که در انتهای کار روی بینی قرار می گیرد بعد از 1 هفته توسط جراح برداشته می‌شود. هدف از این کار محافظت از بینی و پیشگیری از تغییر وضعیت و جابه‌جایی استخوان بینی شکسته است.

چه اقداماتی را می‌توان برای درمان شکستگی بینی در خانه انجام داد؟

---

استفاده از کیسه یخ و یا سبزیجات منجمد نظیر نخودفرنگی روی بینی و بالا نگه‌داشتن سر موجب کاهش تورم می‌شود. درصورت خونریزی بینی بهتر است بینی را با انکشت شست و اشاره به مدت حداقل 15 دقیقه بدون رهاکردن محکم نگه داشت. چکاندن قطره‌ اکسی‌ متازولین داخل بینی ممکن است موجب قطع خونریزی شوند. تیلنول (استامینوفن) تنها دارویی است که بدون نسخه قابل تهیه است و جهت تسکین درد استفاده می‌شود. داروهای غیراستروئیدی نظیر ادویل، موترین (ایبوپروفن)، اسپرین و آلیو (ناپروکسین) می‌توانند موجب تشدید خونریزی شوند.